ФокIадэм и япэ тхьэмахуэм игъэлъэпIэнущ Къэбэрдей-Балъкъэр республикэм Урысейм зэрыгуэхъуа махуэщIыр, жиIащ Адыгэ щ1эныгъэм и фонд «Адыги»Къалмыкъ Юрэ и ц1э зезыхьэ.

Илъэс  450-р текIащ адыгэхэр Урысейм зэрыгуэхьэрэ. Къэрэшей-Шэрджэсым, Къэбэрдей-Балъкъэрым, Адыгейм егъэлъапIэ махуэщIыр.

Адрей махуэщI хъурейм елъытауэ (2007 гъэ), нобэ хьэгъуэлIыгъуэ екIуэкIхэм хэтынукъым политикэм пыщIэ Iуэхухэр. ХьэгъуэлIыгъуэм нэхъ кууэ зыхэIэбэнэр республикэм и экономическэ Iуэхухэращ.

Нэхъ гъэлъэгъуафIэ Iуэхуу илъэситхум и кум къэхъуахэр зытеухуар макроэкономикэм. Абы нэхъ IупщIу хэлэжьыхьыу щIидзащ Къанокъуэ Арсен республикэм и нэхъыщхьэу зэрытехьэм хуэдэу 2005 гъэм. Абы пэмыщIыу щхьэлтетым хузэфIэкIащ республикэм и дотационностыр нэхъ мащIэ ищIыныу. Ар щIыхузэфIэкIар налогыр  нэхъыбэ зэрищIаращ, бизнес цIыкIумрэ инымрэ кIэлъыплъыурэ, абы пэмыщIыу республикэм къыхэхъуэм и налогыр цIыкIу ищIри, я Iуэхур иригъэфIэкIуащ.

Нобэ Къэбэрдей-Балъкъэр республикэр хуабжьу кIэлъыплъыу щIидзащ мэкъумэш Iуэхум. Зэрылажьэ Iэмэпсымэхэр зэрахъуэкIащ 2011 гъэм, абы къыхэкIкIэ республикэм и хэхъуэр нэхъ ин хъунущ 25, 3-м нэс.

УнэщIэхэм я инагъыр хэхъуащ. Кризисыр блэкIа нэужь 2010 гъэм нэхъ уигу зыгъэфI кIэуххэр плъагъуу хъуащ.

НобэкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр республикэм мэлажьэ мин 5,7 предприятэ, абы пэмыщIыу я Iуэху ирагъэфIакIуэ цIыху мин 27 зи Iуэху зиIэу ашхьэ къыхэзыхыф. 2009 гъэм республикэм къихьащ ещанэ увыпIэ Урысей Федерацэм и кIуэцIым цIыху куэд предприятэ цIыкIухэм зэрылажьэм папщIэ.

Нэхъ ин инвестиционнэ проектхэм къадэIэпыкъуащ заужьыным папщIэ. Нэхъ купщIу гулъытэ хуащIащ цIыху зыгъэпсэхупIэ щIыпIэхэр зэрагъэщIэрэщIэнум. Ар къызыхэкIар республикэр ОАО «Курорты Северного Кавказа» зэрыдэлажьэращ. А организацие лъэщыр доIэпыкъу республикэм Приэльбрусиер  игъэщIэрэщIэныу.